StartKlasyChemia — Klasa 2 LO › Reakcje jonowe

Reakcje jonowe

Chemia — Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Reakcje jonowe
Reakcje jonowe zachodzą między jonami w roztworze. Zapisujemy je na trzy sposoby: cząsteczkowo, jonowo (pełny) i jonowo skrócono (tylko jony faktycznie reagujące).

Kiedy reakcja zachodzi

Reakcja jonowa przebiega, gdy powstaje produkt „usuwany" z roztworu:

  • osad (substancja trudno rozpuszczalna), np. $\text{AgCl}\downarrow$,
  • gaz, np. $\text{CO}_2\uparrow$,
  • słaby elektrolit (najczęściej woda).

Trzy zapisy — przykład

Cząsteczkowy: $\text{AgNO}_3 + \text{NaCl} \rightarrow \text{AgCl}\downarrow + \text{NaNO}_3$

Jonowy: $\text{Ag}^+ + \text{NO}_3^- + \text{Na}^+ + \text{Cl}^- \rightarrow \text{AgCl}\downarrow + \text{Na}^+ + \text{NO}_3^-$

Jonowy skrócony: $\text{Ag}^+ + \text{Cl}^- \rightarrow \text{AgCl}\downarrow$

Jony widzowie (tu $\text{Na}^+$, $\text{NO}_3^-$) nie biorą udziału w reakcji — w zapisie skróconym je pomijamy.

Wzory 1

Warunek zajścia reakcji jonowej
$$\text{reakcja zachodzi} \Leftrightarrow \text{powstaje osad, gaz lub słaby elektrolit}$$

Do czego służy: pozwala przewidzieć, czy po zmieszaniu roztworów w ogóle zajdzie reakcja.

Jeśli wszystkie produkty pozostają w roztworze jako jony (dobrze rozpuszczalne, mocne elektrolity) — reakcja nie zachodzi.

🧩Quizy 1

Zadania 22

Zadanie nr 1

Zapisz w formie cząsteczkowej, jonowej i jonowej skróconej reakcję zobojętniania kwasu solnego wodorotlenkiem sodu.

Zadanie nr 2

Napisz jonowy skrócony zapis reakcji strącania siarczanu(VI) baru z roztworów $\text{BaCl}_2$ i $\text{Na}_2\text{SO}_4$.

Zadanie nr 3

Czy po zmieszaniu roztworów $\text{NaCl}$ i $\text{KNO}_3$ zajdzie reakcja jonowa? Uzasadnij.

Zadanie nr 7 · Matura 2022

Po zmieszaniu roztworów KI i CuSO4 zaszła reakcja redoks — wytrącił się biały osad jodku miedzi(I) i wydzielił wolny jod. Napisz w formie jonowej skróconej równanie tej reakcji.

Zadanie nr 9.1 · Matura 2022

Do probówki I z wiórkami magnezowymi dodano kwas solny o pH $=1$, a do probówki II — H2SO4 o stężeniu $0{,}1\ \tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$ (jednakowe objętości). Wiórki roztworzyły się całkowicie, ale w jednej probówce szybciej. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji oraz wskaż numer probówki, w której reakcja przebiegła szybciej.

Zadanie nr 12.1 · Matura 2022

W trzech probówkach były roztwory soli potasu z chromem na VI stopniu utlenienia (III zakwaszona). Do każdej dodano odczynnik z listy: KOH, NaNO3, AgNO3, K2SO3. Obserwacje: I żółty→ciemnoczerwony osad; II pomarańczowy→żółty; III pomarańczowy→zielony.

Rysunek do zadania

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji w probówce I oraz nazwę/wzór odczynnika dodanego do probówki II.

Zadanie nr 14.2 · Matura 2022

Napisz numer probówki, w której nie zaobserwowano objawów reakcji, oraz w formie jonowej skróconej równania dwóch reakcji, które zaszły (symbole A, X, Z).

Zadanie nr 11.2 · Matura 2021

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji 1. i 2.

Zadanie nr 17.2 · Matura 2021

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji chloru z bromkiem potasu oraz z siarczkiem potasu.

Zadanie nr 18.2 · Matura 2021

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w kolbie II po dodaniu H2SO4 oraz po dodaniu nadmiaru NaOH.

Zadanie nr 21 · Matura 2020

Napisz, jaką właściwość kwasu siarkowego(IV) potwierdził wynik doświadczenia w probówce II, oraz napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w probówce II po dodaniu HCl.

Zadanie nr 4 · Matura 2019

Anion tlenkowy O2− jest zasadą Brønsteda mocniejszą niż OH i nie występuje w roztworach wodnych. Napisz równanie reakcji anionu tlenkowego z cząsteczką wody.

Zadanie nr 9.2 · Matura 2019

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji glinu z kwasem solnym.

Zadanie nr 15.2 · Matura 2019

Wyjaśnij, dlaczego cząsteczki amoniaku, metanolu i kwasu mrówkowego mają zdolność odszczepiania oraz przyłączania protonu w procesie autoprotolizy (odnieś się do budowy cząsteczek).

Zadanie nr 18.2 · Matura 2019

Napisz, co zaobserwowano w probówce, w której nie wytrącił się osad.

Zadanie nr 18.3 · Matura 2019

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w probówkach I i II.

Zadanie nr 8.3 · Matura 2018

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w kolbie i w probówce.

Zadanie nr 13 · Matura 2018

Podaj wzór jonu, którego stężenie jest największe w roztworze otrzymanym po dodaniu $18$ cm3 NaOH do analizowanego roztworu kwasu octowego (punkt równoważnikowy przypada przy $10$ cm3).

Zadanie nr 9 · Matura 2017

Zaprojektuj doświadczenie potwierdzające, że w mieszaninie po prażeniu znajduje się węglan wapnia. Podkreśl odczynnik (H2O(c) / K2SO4(s) / HCl(aq) / NaOH(aq)) dodany w nadmiarze do mieszaniny oraz opisz dwie możliwe do zaobserwowania zmiany.

Zadanie nr 16.3 · Matura 2016

Napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji.

Zadanie nr 19.2 · Matura 2015

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji przebiegającej w probówce III (wodorotlenek + kwas).

Zadanie nr 21 · Matura 2015

Zapisz w formie jonowej skróconej równania wszystkich reakcji, jeżeli produktem jednej jest jon kompleksowy o liczbie koordynacyjnej glinu równej $4$. Zapisz w kolejności zachodzenia.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas