StartKlasyChemia — Klasa 2 LO › Dysocjacja elektrolityczna

Dysocjacja elektrolityczna

Chemia — Klasa 2 LO — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Dysocjacja elektrolityczna
Dysocjacja elektrolityczna (teoria Arrheniusa) to rozpad elektrolitu na jony pod wpływem wody. Dzięki ruchliwym jonom roztwory elektrolitów przewodzą prąd.

Co dysocjuje

  • kwasy → kationy $\text{H}^+$ + aniony reszty kwasowej,
  • zasady → kationy metalu + aniony $\text{OH}^-$,
  • sole → kationy metalu + aniony reszty kwasowej.

Elektrolity mocne i słabe

  • mocne — dysocjują niemal całkowicie (mocne kwasy: $\text{HCl}$, $\text{HNO}_3$, $\text{H}_2\text{SO}_4$; mocne zasady: $\text{NaOH}$, $\text{KOH}$; większość soli),
  • słabe — dysocjują tylko częściowo (np. $\text{CH}_3\text{COOH}$, $\text{H}_2\text{CO}_3$, woda amoniakalna).
Stopień dysocjacji $\alpha$ mówi, jaka część cząsteczek uległa rozpadowi na jony. Dla elektrolitów mocnych $\alpha \approx 100\%$, dla słabych — znacznie mniej.

Wzory 1

Stopień dysocjacji
$$\alpha = \frac{n_{\text{zdys.}}}{n_{\text{całk.}}}\cdot 100\%$$

Do czego służy: mierzy „siłę" elektrolitu — jak duża część cząsteczek rozpadła się na jony.

Zmienne

  • $n_{\text{zdys.}}$ — liczba cząsteczek (moli) zdysocjowanych,
  • $n_{\text{całk.}}$ — całkowita liczba wprowadzonych cząsteczek.

Im wyższe $\alpha$, tym mocniejszy elektrolit.

Zadania 17

Zadanie nr 1

Zapisz równania dysocjacji elektrolitycznej: $\text{H}_2\text{SO}_4$, $\text{Ca(OH)}_2$ oraz $\text{K}_2\text{SO}_4$.

Zadanie nr 2

W roztworze znajdowało się $100$ cząsteczek pewnego kwasu, z czego $15$ uległo dysocjacji. Oblicz stopień dysocjacji i oceń, czy to elektrolit mocny, czy słaby.

Zadanie nr 3

Uporządkuj wymienione substancje na elektrolity mocne i słabe: $\text{HCl}$, $\text{CH}_3\text{COOH}$, $\text{NaOH}$, $\text{H}_2\text{CO}_3$.

Zadanie nr 18.1 · Matura 2022

Do $60{,}0$ cm3 roztworu zasady (KOH albo NH3, ok. $0{,}1$ M) dodawano HCl ($0{,}10$ M) i mierzono pH. Punkt równoważnikowy (PR) wypada przy $60$ cm3.

Rysunek do zadania

Rozstrzygnij, czy użyto KOH czy NH3. Uzasadnij.

Zadanie nr 14 · Matura 2021

HCN $+$ H2O ⇌ H3O+ $+$ CN, $K_a=6{,}2\cdot10^{-10}$. Do probówki z wodnym roztworem NaHCO3 wprowadzono kwas cyjanowodorowy. Rozstrzygnij, czy zaobserwowano pienienie się zawartości probówki. Uzasadnij.

Zadanie nr 16 · Matura 2021

Kwas H3AsO4 jest trójprotonowy. Stałe równowagi opisano wyrażeniami A, B, C (w przypadkowej kolejności).

Rysunek do zadania

Uszereguj stałe (A, B, C) zgodnie z ich rosnącą wartością, napisz równanie przemiany, której odpowiada stała A, oraz podaj wzór jonu, który może pełnić wyłącznie funkcję kwasu Brønsteda.

Zadanie nr 29 · Matura 2021

Do $500$ cm3 kwasu metanowego o stężeniu $1\ \tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$ dodano $500$ cm3 wody (temperatura bez zmian). Dokończ zdanie: wartość stałej dysocjacji (A — wzrosła / B — zmalała / C — nie uległa zmianie), a wartość stopnia dysocjacji (1 — wzrosła / 2 — zmalała / 3 — nie uległa zmianie).

Zadanie nr 20 · Matura 2020

Uzupełnij zdanie (podkreśl). Na podstawie wyniku doświadczenia w probówce I można stwierdzić, że słabym kwasem Brønsteda jest (H2SO3 / HSO3 / SO32−).

Zadanie nr 27.2 · Matura 2020

Rozstrzygnij, czy dodanie stałego KOH do roztworu tej aminy wpłynie na wartość jej stopnia dysocjacji. Uzasadnij.

Zadanie nr 11 · Matura 2019

Kwas HX rozpuszczono w wodzie: HX $+$ H2O ⇌ H3O+ $+$ X. Wykres kołowy przedstawia procentowy udział drobin (bez wody i jonów z autodysocjacji wody).

Rysunek do zadania

Oblicz stopień dysocjacji kwasu HX w tym roztworze.

Zadanie nr 12.1 · Matura 2019

Do wodnego roztworu kwasu HX dodano niewielką ilość mocnego kwasu (temperatura bez zmian). Oceń, czy stopień dysocjacji kwasu HX wzrośnie, zmaleje, czy nie ulegnie zmianie. Uzasadnij.

Zadanie nr 12.2 · Matura 2019

Oceń, czy stała dysocjacji kwasu HX wzrośnie, zmaleje, czy nie ulegnie zmianie po dodaniu mocnego kwasu (temperatura bez zmian). Uzasadnij.

Zadanie nr 16 · Matura 2019

Zbadano dysocjację jednoprotonowego kwasu HA (w wodzie słaby) w różnych rozpuszczalnikach. Im silniejszą zasadą Brønsteda jest rozpuszczalnik, tym większy stopień dysocjacji. Podkreśl rozpuszczalnik, w którym stała dysocjacji HA jest największa (ciekły amoniak / kwas mrówkowy / metanol / woda).

Zadanie nr 9.1 · Matura 2018

Napisz równanie autodysocjacji kwasu siarkowego(VI) (przeniesienie protonu z jednej cząsteczki H2SO4 do drugiej). Podkreśl wzór kwasu Brønsteda sprzężonego z cząsteczką H2SO4 pełniącą rolę zasady.

Zadanie nr 8 · Matura 2016

Amoniak reaguje z wodą: NH3 $+$ H2O ⇄ NH4+ $+$ OH. Oblicz, jaki procent cząsteczek NH3 uległ przemianie w roztworze o stężeniu $0{,}1\ \tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$ w temperaturze $298$ K ($K_b=1{,}8\cdot10^{-5}$; $\alpha<5\%$).

Zadanie nr 15 · Matura 2016

Wskaż, jak podczas dodawania titranta (HCl) do analitu (NaOH) zmieniają się: pH roztworu oraz jego przewodnictwo elektryczne.

A pH rośnie; przewodnictwo rośnie
B pH rośnie; przewodnictwo maleje
C pH maleje; przewodnictwo najpierw maleje, potem rośnie
D pH maleje; przewodnictwo najpierw rośnie, potem maleje
Zadanie nr 16 · Matura 2015

Określ, jaką funkcję (kwasu czy zasady) wg teorii Brønsteda–Lowry'ego pełnią jony NH4+ oraz C17H35COO w opisanych reakcjach.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas