Rozwiązanie

Metafora „co się nosi” znaczy „co jest modne”. Przykładowe przekształcenie: „Co jest (obecnie) modne w mówieniu / w języku publicznym?” (lub: „Jakie są mody w publicznych wypowiedziach?”).

Rozwiązanie

• Podobieństwo: obie są formą oddziaływania na odbiorcę — nakłaniania go do przyjęcia poglądów, wpływania na jego postawy w celu uzyskania aprobaty.
• Różnica: perswazja to jawne przekonywanie (odbiorca jest świadomy oddziaływania), a manipulacja to ukryte, nieuczciwe sterowanie odbiorcą — bez jego wiedzy i zgody.

Rozwiązanie

Tak, przestrzega. Pisząc o naruszaniu tabu i o wulgaryzacji języka, sam świadomie nie przytacza przykładów wulgaryzmów („nie przepraszam za brak przykładów”) — unika ich użycia, a więc respektuje tabu językowe.

Rozwiązanie

• Tendencja 1 — funkcjonalizacja wypowiedzi (nastawienie na skuteczność). Przykłady: szkolenia i poradniki uczące skutecznego mówienia; „uznani profesjonaliści” (specjaliści od skutecznego mówienia).
• Tendencja 2 — nastawienie na atrakcyjność. Przykłady: egzaltacja i przesada („fascynuje”, „bulwersuje” zamiast „ciekawi”, „niepokoi”); naruszanie tabu językowego aż do wulgaryzacji, by przyciągnąć odbiorcę.

Rozwiązanie

a) Nastawienie na funkcjonalność łączy się z poważnym podejściem do języka (wiarą w jego siłę i skuteczność), a nastawienie na atrakcyjność — z przyzwoleniem na niemal dowolne manipulowanie językiem i bawienie się nim.

b) Najważniejszy skutek: społecznie godzimy się na to, że przekonują nas profesjonaliści, dajemy się uwodzić atrakcyjnym tekstom — a nawet tego chcemy.

Rozwiązanie

Przykładowe przekształcenie: „Ten pomysłowy (twórczy) reżyser zatrudnił samych znakomitych aktorów, więc czekamy na nowy wielki przebój (film).”

Rozwiązanie

Przykładowe streszczenie (ok. 50 słów): Jerzy Bralczyk omawia mody we współczesnym języku publicznym. Wskazuje dwie dominujące tendencje: nastawienie na funkcjonalność (skuteczność wypowiedzi) oraz na atrakcyjność. Zauważa, że coraz częściej godzimy się na perswazję i manipulację, a atrakcyjne, przesadne komunikaty — sięgające po wulgaryzację — są społecznie akceptowane, bo sami chcemy być nimi uwodzeni.

Rozwiązanie

• Wada czytania nowych książek: sięgając po nową książkę, nie ma się pewności ani zaufania — nie wiadomo z góry, co o niej sądzić (rodzi to niepokój).
• Wada czytania tych samych książek: im częściej czytamy te same książki, tym mniej poznajemy nowych.

Rozwiązanie

• Akapit 1. → e) (czytanie znanych książek porównane do słuchania muzyki).
• Akapit 3. → f) (strach przed nieskończonością zniechęca do poznawania nowych tytułów).
• Akapit 7. → c) (biblioteczka jako budowanie „wyspy własnej”, poczucie bliskości).

Rozwiązanie

Cytaty (wypowiedzi znanych pisarzy — Klinkenborga i Hazlitta) pełnią funkcję argumentacyjną: potwierdzają i uwiarygadniają myśli autora, przywołując opinie autorytetów podzielających jego zdanie o czytaniu.

Rozwiązanie

• „Łańcuszek szczęścia” — nieprzerwany ciąg lektur, w którym każda przeczytana książka odsyła do następnej (czytanie coraz to nowych tytułów).
• „Kosmos” — ogrom, nieskończoność świata książek/literatury, których nie sposób poznać w całości (przytłaczający bezmiar).

Rozwiązanie

a) Tytuł: Pan Tadeusz (Epilog); Autor: Adam Mickiewicz.

b) Tak, myśl jest zgodna. Mickiewicz pragnie, by jego księgi „zbłądziły pod strzechy” i były proste jak ludowe piosenki — czyli bliskie zwykłym czytelnikom. Odpowiada to opisanej przez Nowickiego potrzebie sięgania po książki proste, znane i dające oparcie.