Zbiory arkuszy maturalnych z matematyki. Nasza strona oferuje bogaty wybór przykładowych arkuszy, rozwiązań zadań, testów z matematyki oraz wiele innych materiałów
Matura poprawkowa z matematyki (poziom podstawowy) - Sierpień 2015 (stara matura) Zadanie 34 z 1550
Zadanie nr 34. (5pkt)
W ostrosłupie prawidłowym czworokątnym ściana boczna o polu równym \(10\) jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem \(60°\). Oblicz objętość tego ostrosłupa.
Odpowiedź:
\(V=\frac{20\sqrt{15}}{3}\)
Rozwiązanie:
Krok 1. Sporządzenie rysunku pomocniczego.
Krok 2. Obliczenie zależności między krawędzią podstawy i wysokością trójkąta znajdującego się w ścianie bocznej.
Spójrzmy na trójkąt prostokątny \(OES\). Korzystając z funkcji trygonometrycznych (a dokładniej z cosinusa) możemy zapisać, że:
$$cos60°=\frac{\frac{1}{2}a}{h} \ ,\
\frac{1}{2}=\frac{\frac{1}{2}a}{h} \quad\bigg/\cdot h \ ,\
\frac{1}{2}h=\frac{1}{2}a \ ,\
h=a$$
To oznacza, że wysokość trójkąta znajdującego się w ścianie bocznej jest równa długości krawędzi podstawy.
Krok 3. Obliczenie długości krawędzi podstawy i wysokości ściany bocznej.
Korzystając z informacji, że pole ściany bocznej jest równe \(10\) możemy zapisać, że:
$$P=\frac{1}{2}ah \ ,\
10=\frac{1}{2}a\cdot a \quad\bigg/\cdot2 \ ,\
a^2=20 \ ,\
a=\sqrt{20} \quad\lor\quad a=-\sqrt{20}$$
Ujemną wartość oczywiście odrzucamy, bo bok nie może mieć ujemnej długości. Zostaje nam zatem \(a=\sqrt{20}\). Tym samym zgodnie z tym co zapisaliśmy w poprzednim kroku, także \(h=\sqrt{20}\).
Krok 4. Obliczenie wysokości ostrosłupa.
Spójrzmy ponownie na trójkąt \(OES\). Tutaj także skorzystamy z funkcji trygonometrycznych (tym razem z sinusa). Skoro odcinek \(SE\) (czyli wysokość ściany bocznej oznaczonej jako \(h\)) ma długość \(h=\sqrt{20}\), to:
$$sinα=\frac{H}{h} \ ,\
sin60°=\frac{H}{\sqrt{20}} \ ,\
\frac{\sqrt{3}}{2}=\frac{H}{\sqrt{20}} \quad\bigg/\cdot\sqrt{20} \ ,\
H=\frac{\sqrt{60}}{2} \ ,\
H=\frac{\sqrt{4\cdot15}}{2} \ ,\
H=\frac{2\sqrt{15}}{2} \ ,\
H=\sqrt{15}$$
Krok 5. Obliczenie objętości bryły.
Znając długość krawędzi podstawy oraz wysokość ostrosłupa możemy przejść do obliczenia objętości:
$$V=\frac{1}{3}P_{p}\cdot H \ ,\
V=\frac{1}{3}\cdot a^2\cdot H \ ,\
V=\frac{1}{3}\cdot(\sqrt{20})^2\cdot\sqrt{15} \ ,\
V=\frac{1}{3}\cdot20\cdot\sqrt{15} \ ,\
V=\frac{20\sqrt{15}}{3}$$
Teoria:
W trakcie opracowania
matura stara poprawkowa - CKE