Zbiory arkuszy maturalnych z matematyki. Nasza strona oferuje bogaty wybór przykładowych arkuszy, rozwiązań zadań, testów z matematyki oraz wiele innych materiałów
Matura próbna z matematyki (poziom podstawowy) - Nowa Era 2019 Zadanie 28 z 912
Zadanie nr 28. (2pkt)
W ciągu arytmetycznym \((a_{n})\) określonym dla \(n\ge1\), dane są wyrazy \(a_{2}=-2\) i \(a_{5}=7\). Oblicz sumę wyrazów tego ciągu, od wyrazu piątego do wyrazu dwudziestego.
Rozwiązanie:
Krok 1. Obliczenie różnicy ciągu.
Ze wzoru na \(n\)-ty wyraz ciągu arytmetycznego wiemy, że:
$$a_{5}=a_{2}+3r$$
Znając wartości \(a_{2}\) oraz \(a_{5}\) możemy obliczyć różnicę ciągu, zatem:
$$7=-2+3r \ ,\
9=3r \ ,\
r=3$$
Krok 2. Obliczenie wartości pierwszego wyrazu.
Nie mamy wzoru na obliczenie sumy wyrazów od piątego do dwudziestego. Powinniśmy jednak zauważyć, że to czego szukamy da się obliczyć nieco sprytniej. Wystarczy policzyć ile to jest \(S_{20}\) i odjąć od tego \(S_{4}\). Do jednego i drugiego wzoru przyda nam się poznanie wartości \(a_{1}\), zatem policzmy ją teraz. Skorzystamy ze wzoru na \(n\)-ty wyraz ciągu arytmetycznego i informacji o tym, że przykładowo \(a_{2}=-2\) oraz \(r=3\). Otrzymamy zatem:
$$a_{2}=a_{1}+r \ ,\
a_{1}=a_{2}-r \ ,\
a_{1}=-2-3 \ ,\
a_{1}=-5$$
Krok 3. Obliczenie sumy czterech pierwszych wyrazów tego ciągu.
Zgodnie z przyjętą strategią musimy obliczyć wartość \(S_{4}\), zatem podstawiając \(a_{1}=-5\) oraz \(n=4\) do wzoru na sumę \(n\) początkowych wyrazów otrzymamy:
$$S_{n}=\frac{2a_{1}+(n-1)r}{2}\cdot n \ ,\
S_{4}=\frac{2\cdot(-5)+(4-1)\cdot3}{2}\cdot4 \ ,\
S_{4}=\frac{-10+3\cdot3}{2}\cdot4 \ ,\
S_{4}=\frac{-10+9}{2}\cdot4 \ ,\
S_{4}=-\frac{1}{2}\cdot4 \ ,\
S_{4}=-2$$
Krok 4. Obliczenie sumy dwudziestu pierwszych wyrazów tego ciągu.
Analogicznie jak w poprzednim kroku, tym razem obliczymy \(S_{20}\), zatem:
$$S_{20}=\frac{2\cdot(-5)+(20-1)\cdot3}{2}\cdot20 \ ,\
S_{20}=\frac{-10+19\cdot3}{2}\cdot20 \ ,\
S_{20}=\frac{-10+19\cdot3}{2}\cdot20 \ ,\
S_{20}=\frac{-10+57}{2}\cdot20 \ ,\
S_{20}=\frac{47}{2}\cdot20 \ ,\
S_{20}=\frac{47}{2}\cdot20 \ ,\
S_{20}=470$$
Krok 5. Obliczenie sumy wyrazów od piątego do dwudziestego.
Na sam koniec musimy już tylko od \(S_{20}\) odjąć wartość \(S_{4}\) i otrzymamy to czego szukamy:
$$S_{5-20}=S_{20}-S_{4} \ ,\
S_{5-20}=470-(-2) \ ,\
S_{5-20}=472$$
Teoria:
W trakcie opracowania
matura próbna - Nowa Era