Zbiory arkuszy maturalnych z matematyki. Nasza strona oferuje bogaty wybór przykładowych arkuszy, rozwiązań zadań, testów z matematyki oraz wiele innych materiałów
Matura z matematyki (poziom podstawowy) - Maj 2010 Zadanie 32 z 34
Zadanie nr 32. (4pkt)
Podstawą ostrosłupa \(ABCD\) jest trójkąt \(ABC\). Krawędź \(AD\) jest wysokością ostrosłupa (zobacz rysunek).
Oblicz objętość ostrosłupa \(ABCD\), jeżeli wiadomo, że \(|AD|=12\), \(|BC|=6\), \(|BD|=|CD|=13\).
Odpowiedź:
Objętość ostrosłupa jest równa \(48\).
Rozwiązanie:
Krok 1. Stworzenie rysunku pomocniczego.
W zasadzie do obliczenia objętości brakuje nam tylko pola podstawy, bo wysokość bryły już znamy. Aby obliczyć to pole to potrzebna byłaby wysokość trójkąta, który znalazł się w podstawie. Wyliczymy ją bez problemu jeśli poznamy długości boków \(AB\) i \(AC\) i właśnie od tego rozpoczniemy obliczenia.
Krok 2. Obliczenie długości boków \(AB\) i \(AC\).
Skorzystamy tutaj z Twierdzenia Pitagorasa. Aby obliczyć bok \(AB\) wystarczy wziąć do obliczeń duży trójkąt \(ABD\), którego miary dwóch boków są nam znane, a więc:
$$a^2+b^2=c^2 \ ,\
|AB|^2+|AD|^2=|BD|^2 \ ,\
|AB|^2+12^2=13^2 \ ,\
|AB|^2+144=169 \ ,\
|AB|^2=25 \ ,\
|AB|=5 \quad\lor\quad |AB|=-5$$
(wartość ujemną odrzucamy, bo bok nie może mieć długości ujemnej)
Długość boku \(AC\) wyliczymy dokładnie w ten sam sposób, tyle tylko że skorzystamy z trójkąta \(ACD\). Jego wymiary są identyczne co trójkąta \(ABD\) (są to więc trójkąty przystające), a więc i bok \(AC\) ma długość \(5\).
Krok 3. Obliczenie długości wysokości trójkąta \(ABC\).
W podstawie mamy trójkąt równoramienny, a więc jego wysokość podzieli nam bok \(BC\) na dwie równe części. Wysokość trójkąta wyliczymy więc używając ponownie Twierdzenia Pitagorasa.
$$a^2+b^2=c^2 \ ,\
h^2+|CE|^2=|AC|^2 \ ,\
h^2+3^2=5^2 \ ,\
h^2+9=25 \ ,\
h^2=16 \ ,\
h=4 \quad\lor\quad h=-4$$
(wartość ujemną oczywiście odrzucamy)
Krok 4. Obliczenie pola podstawy trójkąta znajdującego się w podstawie.
$$P_{p}=\frac{1}{2}a\cdot h \ ,\
P_{p}=\frac{1}{2}\cdot6\cdot4 \ ,\
P_{p}=12$$
Krok 5. Obliczenie objętości ostrosłupa.
Znając już wszystkie potrzebne miary możemy bez problemu obliczyć objętość ostrosłupa:
$$P_{p}=12 \ ,\
H=12 \ ,\
V=\frac{1}{3}\cdot P_{p}\cdot H \ ,\
V=\frac{1}{3}\cdot12\cdot12=48$$
Teoria:
W trakcie opracowania
matura - CKE