Start › Klasy › Klasa 5 Technikum › Własności prawdopodobieństwa

Własności prawdopodobieństwa

Klasa 5 Technikum — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Prawdopodobieństwo warunkowe, całkowite i wzór Bayesa

Prawdopodobieństwo warunkowe

$$P(A|B)=\frac{P(A\cap B)}{P(B)},\qquad P(B)>0$$

Informacja, że zaszło $B$, zawęża przestrzeń zdarzeń — dlatego dzielimy przez $P(B)$.

Praktycznie często wystarczy przeliczyć zdarzenia sprzyjające już wewnątrz $B$. Pytając o asa wśród kart czerwonych: asów czerwonych jest $2$, kart czerwonych $26$, więc $\frac{2}{26}=\frac{1}{13}$.

Niezależność

$$P(A\cap B)=P(A)\cdot P(B) \iff P(A|B)=P(A)$$

Zajście jednego zdarzenia nie zmienia szans drugiego.

Rozłączne to nie niezależne

To dwa zupełnie różne pojęcia — mylenie ich jest bardzo częste.

Dla zdarzeń rozłącznych $P(A\cap B)=0$. Gdyby były niezależne, musiałoby zachodzić $P(A)P(B)=0$, czyli jedno z nich miałoby prawdopodobieństwo zero. Zdarzenia rozłączne o dodatnich prawdopodobieństwach nigdy nie są niezależne — przeciwnie, są maksymalnie zależne: gdy zaszło jedno, drugie na pewno nie zaszło.

Suma zdarzeń

$$P(A\cup B)=P(A)+P(B)-P(A\cap B)$$

Odejmujemy część wspólną, bo inaczej policzylibyśmy ją dwa razy. Dla zdarzeń rozłącznych ten składnik znika.

Zdarzenie przeciwne

$$P(A\prime)=1-P(A)$$

To najczęściej używany skrót w zadaniach z „co najmniej”. Zamiast sumować przypadki „dokładnie jeden”, „dokładnie dwa”, „trzy”, liczymy dopełnienie:

$$P(\text{co najmniej jeden orzeł w 3 rzutach})=1-\left(\tfrac12\right)^3=\tfrac78$$

Losowanie bez zwracania

Kolejne losowania są zależne — po wyjęciu kuli zmienia się zarówno licznik, jak i mianownik.

Dla $4$ białych z $10$ kul: $P(\text{dwie białe})=\frac{4}{10}\cdot\frac{3}{9}=\frac{2}{15}$.

Prawdopodobieństwo całkowite

$$P(A)=\sum_i P(A|B_i)\cdot P(B_i)$$

Rysujemy drzewo stochastyczne i sumujemy iloczyny wzdłuż wszystkich ścieżek prowadzących do $A$.

Przykład — dwie linie produkcyjne: $P(W)=0{,}7\cdot0{,}02+0{,}3\cdot0{,}05=0{,}029$.

Kontrola: wynik zawsze mieści się między najmniejszym a największym z prawdopodobieństw warunkowych — to średnia ważona.

Wzór Bayesa

$$P(B_i|A)=\frac{P(A|B_i)\cdot P(B_i)}{P(A)}$$

Odwraca kierunek pytania: znamy skutek, pytamy o przyczynę.

Paradoks testu medycznego

Test wykrywa chorobę u $99\%$ chorych i myli się u $2\%$ zdrowych, a choruje $1\%$ populacji. Wtedy $P(T)=0{,}0099+0{,}0198=0{,}0297$, więc:

$$P(C|T)=\frac{0{,}0099}{0{,}0297}=\frac13$$

Dodatni wynik oznacza chorobę tylko w jednym przypadku na trzy. Powód: zdrowych jest $99$ razy więcej, więc nawet mały odsetek fałszywych alarmów daje w liczbach bezwzględnych dwa razy więcej wyników dodatnich niż prawdziwych wykryć.

Na co uważać

Rozróżniaj $P(A|B)$ od $P(B|A)$ — to zwykle zupełnie różne liczby. Przy losowaniu sprawdzaj, czy jest ze zwracaniem, czy bez. I nie mnóż prawdopodobieństw, gdy zdarzenia nie są niezależne.

∑Wzory 1

Zdarzenie przeciwne
$$P(A^{\prime})=1-P(A)$$

Prawdopodobieństwo, że zdarzenie nie zajdzie.

Przykład: Szansa, że w dwóch rzutach monetą nie wypadnie orzeł: $1-\frac34=\frac14$.

✍Zadania dodatkowe 34

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr PP23.1

Rzucamy raz symetryczną sześcienną kostką do gry. Prawdopodobieństwo wyrzucenia liczby oczek podzielnej przez $3$ jest równe

A $\tfrac13$
B $\tfrac12$
C $\tfrac16$
D $\tfrac23$
Zadanie nr PP23.2

Rzucamy dwa razy symetryczną sześcienną kostką do gry. Prawdopodobieństwo, że suma wyrzuconych oczek jest równa $7$, jest równe

A $\tfrac{7}{36}$
B $\tfrac16$
C $\tfrac{1}{12}$
D $\tfrac{5}{36}$
Zadanie nr PP23.3

W urnie są $4$ kule białe i $6$ kul czarnych. Losujemy jedną kulę. Prawdopodobieństwo wylosowania kuli białej jest równe

A $\tfrac23$
B $\tfrac35$
C $\tfrac25$
D $\tfrac14$
Zadanie nr PP23.4

Ze zbioru liczb $\{1,2,3,\dots,20\}$ losujemy jedną liczbę. Prawdopodobieństwo, że wylosujemy liczbę podzielną przez $3$ lub przez $5$, jest równe

A $\tfrac12$
B $\tfrac25$
C $\tfrac{7}{20}$
D $\tfrac{9}{20}$
Zadanie nr PP23.5

Rzucamy trzy razy symetryczną monetą. Prawdopodobieństwo otrzymania co najmniej jednego orła jest równe

A $\tfrac78$
B $\tfrac18$
C $\tfrac38$
D $\tfrac12$
Zadanie nr PP23.6

Rzucamy dwa razy symetryczną sześcienną kostką. Prawdopodobieństwo, że iloczyn wyrzuconych oczek jest parzysty, jest równe

A $\tfrac12$
B $\tfrac34$
C $\tfrac14$
D $\tfrac23$
Zadanie nr PP23.7

Ze zbioru $\{1,2,3,4,5\}$ losujemy kolejno dwie liczby bez zwracania. Prawdopodobieństwo, że suma wylosowanych liczb jest równa $5$, jest równe

A $\tfrac14$
B $\tfrac{4}{25}$
C $\tfrac15$
D $\tfrac{1}{10}$
Zadanie nr PP23.8

Rzucamy dwa razy symetryczną sześcienną kostką. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Prawdopodobieństwo wyrzucenia dwa razy tej samej liczby oczek jest równe $\tfrac16$.
  2. Prawdopodobieństwo, że suma oczek jest równa $12$, jest równe $\tfrac{1}{18}$.

Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.

P/P 1. P, 2. P
P/F 1. P, 2. F
F/P 1. F, 2. P
F/F 1. F, 2. F
Zadanie nr PP23.9

Ze zbioru $\{1,2,3,4,5,6,7,8,9\}$ losujemy ze zwracaniem kolejno dwa razy po jednej liczbie. Oblicz prawdopodobieństwo, że iloczyn wylosowanych liczb jest podzielny przez $3$.

Zadanie nr PP23.10

Losujemy jedną cyfrę ze zbioru $X=\{1,2,3,4,5\}$ — będzie to cyfra dziesiątek, a następnie jedną cyfrę ze zbioru $Y=\{0,1,2,3,4,5,6\}$ — cyfra jedności. Oblicz prawdopodobieństwo, że otrzymana liczba dwucyfrowa jest podzielna przez $3$.

Zadanie nr PP23.11

Rzucamy kostką. Prawdopodobieństwo wyrzucenia $6$ jest równe

A $\tfrac12$
B $\tfrac13$
C $1$
D $\tfrac16$
Zadanie nr PP23.12

Rzucamy kostką. Prawdopodobieństwo liczby parzystej jest równe

A $\tfrac12$
B $\tfrac16$
C $\tfrac13$
D $\tfrac23$
Zadanie nr PP23.13

W urnie są $4$ kule zielone i $6$ kul niebieskich. Losujemy jedną kulę. Prawdopodobieństwo wylosowania kuli zielonej jest równe

A $\tfrac23$
B $\tfrac25$
C $\tfrac35$
D $\tfrac14$
Zadanie nr PP23.14

Rzucamy dwa razy symetryczną monetą. Prawdopodobieństwo otrzymania dokładnie jednego orła jest równe

A $\tfrac14$
B $\tfrac34$
C $\tfrac12$
D $\tfrac13$
Zadanie nr PP23.15

Rzucamy kostką. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadła liczba podzielna przez $3$.

Zadanie nr 1

Rzucamy sześcienną kostką. Jakie jest prawdopodobieństwo wyrzucenia szóstki?

A $\frac12$
B $\frac16$
C $\frac13$
D $1$
Zadanie nr 2

Z talii $52$ kart losujemy jedną. Jakie jest prawdopodobieństwo wylosowania kiera?

Zadanie nr 3

W urnie jest $4$ kule białe i $6$ czarnych. Losujemy jedną. Oblicz prawdopodobieństwo wylosowania kuli białej.

Zadanie nr 4

Jakie jest prawdopodobieństwo zdarzenia pewnego?

A $0$
B $\frac12$
C $1$
D zależy od zdarzenia
Zadanie nr 5

Rzucamy kostką. Oblicz prawdopodobieństwo wyrzucenia liczby większej od $4$.

Zadanie nr 6

Rzucamy dwiema kostkami. Ile jest wszystkich zdarzeń elementarnych i jakie jest prawdopodobieństwo, że suma oczek wyniesie $7$?

Zadanie nr 7

Prawdopodobieństwo pewnego zdarzenia wynosi $0{,}3$. Ile wynosi prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego?

A $0{,}7$
B $0{,}3$
C $1{,}3$
D $0$
Zadanie nr 8

Z liczb $1,\,2,\,3,\,\ldots,\,20$ losujemy jedną. Oblicz prawdopodobieństwo wylosowania liczby podzielnej przez $3$.

Zadanie nr 10

Rzucamy monetą trzy razy. Oblicz prawdopodobieństwo wyrzucenia dokładnie dwóch orłów.

Zadanie nr 11

W klasie jest $15$ dziewcząt i $10$ chłopców. Losowo wybieramy jedną osobę do odpowiedzi. Oblicz prawdopodobieństwo, że będzie to chłopiec.

Zadanie nr 12

Zdarzenia $A$ i $B$ są rozłączne, $P(A)=0{,}3$, $P(B)=0{,}4$. Ile wynosi $P(A\cup B)$?

A $0{,}12$
B $0{,}7$
C $0{,}1$
D $1$
Zadanie nr 13

Z urny z $3$ kulami białymi i $2$ czarnymi losujemy kolejno dwie kule bez zwracania. Oblicz prawdopodobieństwo, że obie będą białe.

Zadanie nr 14

Prawdopodobieństwo, że strzelec trafi do tarczy, wynosi $0{,}8$. Oddaje dwa niezależne strzały. Oblicz prawdopodobieństwo, że trafi za każdym razem.

Zadanie nr 15

Rzucamy kostką. Zdarzenie $A$: „wypadła liczba parzysta”, zdarzenie $B$: „wypadła liczba większa od $4$”. Ile wynosi $P(A\cap B)$?

A $\frac12$
B $\frac13$
C $\frac16$
D $\frac23$
Zadanie nr 16

Rzucamy monetą $4$ razy. Korzystając ze schematu Bernoulliego, oblicz prawdopodobieństwo wyrzucenia dokładnie $3$ orłów.

Zadanie nr 17

Prawdopodobieństwo warunkowe: rzucamy kostką. Wiadomo, że wypadła liczba parzysta. Jakie jest prawdopodobieństwo, że jest to $6$?

Zadanie nr 18

W pudełku jest $5$ losów, w tym $2$ wygrywające. Dwie osoby losują kolejno po jednym losie bez zwracania. Oblicz prawdopodobieństwo, że oboje wygrają.

Zadanie nr 19

Rzucamy dwiema kostkami. Oblicz prawdopodobieństwo, że iloczyn oczek będzie parzysty.

Zadanie nr 20

Test wielokrotnego wyboru ma $3$ pytania, każde z $4$ odpowiedziami (jedna poprawna). Uczeń zgaduje. Oblicz prawdopodobieństwo, że trafi wszystkie trzy odpowiedzi.

📄Zadania z arkuszy 6

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 30 · Matura 2024

W pudełku znajdują się wyłącznie kule białe i czarne. Kul czarnych jest \(18\). Z tego pudełka w sposób losowy wyciągamy jedną kulę. Prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że wyciągniemy kulę czarną, jest równe \(\frac{3}{5}\).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Liczba kul białych w pudełku, przed wyciągnięciem jednej kuli, była równa

A \(9\)
B \(12\)
C \(15\)
D \(30\)
Zadanie nr 31 · Matura 2023

Ze zbioru pięciu liczb \(\{1,2,3,4,5\}\) losujemy bez zwracania kolejno dwa razy po jednej liczbie.

Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia \(A\) polegającego na tym, że obie wylosowane liczby są nieparzyste. Zapisz obliczenia.

Zadanie nr 23 · Matura 2014
Jeżeli \(A\) jest zdarzeniem losowym, a \(A'\) zdarzeniem przeciwnym do zdarzenia \(A\) oraz zachodzi równość \(P(A)=2\cdot P(A')\), to:
A \(P(A)=\frac{2}{3}\)
B \(P(A)=\frac{1}{2}\)
C \(P(A)=\frac{1}{3}\)
D \(P(A)=\frac{1}{6}\)
Zadanie nr 23 · Matura 2012
Jeżeli \(A\) i \(B\) są zdarzeniami losowymi, \(B'\) jest zdarzeniem przeciwnym do \(B\), \(P(A)=0,3\), \(P(B')=0,4\) oraz \(A\cap B=\varnothing\), to \(P(A\cup B)\) jest równe:
A \(0,12\)
B \(0,18\)
C \(0,6\)
D \(0,9\)
Zadanie nr 30 · Próbny 2011
Wiadomo, że \(A\) i \(B\) są takimi zdarzeniami losowymi zawartymi w \(Ω\), że \(P(A)=0,7\), \(P(B)=0,6\) i \(P(A\cup B)=0,8\). Oblicz \(P(A\cap B)\).
Zadanie nr 1 · Matura 2005

W pudełku są trzy kule białe i pięć kul czarnych. Do pudełka można albo dołożyć jedną kulę białą, albo usunąć z niego jedną kulę czarną, a następnie wylosować z tego pudełka jedną kulę. W którym z tych przypadków wylosowanie kuli białej jest bardziej prawdopodobne? Wykonaj odpowiednie obliczenia.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.