Start › Klasy › Fizyka — Klasa 2 LO — rozszerzony › Moment siły

Moment siły

Fizyka — Klasa 2 LO — rozszerzony — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📘Teoria 1

Moment siły (klasa 1 LO)

Definicja

$M=F r$, gdzie $r$ to ramię siły (odległość od osi obrotu).

Zwrot

Momenty obracające zgodnie i przeciwnie do ruchu wskazówek zegara mają przeciwne znaki.

Zastosowanie

Dźwignie, klucze, otwieranie drzwi.

∑Wzory 1

Moment siły (klasa 1 LO)
$$M=F r$$

Co liczy: moment siły względem osi obrotu ($r$ — ramię).

🧩Quizy 1

✍Zadania dodatkowe 20

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr 1

Na końcu klucza o długości $0{,}3\ \text{m}$ przyłożono prostopadle siłę $50\ \text{N}$. Oblicz moment siły.

Zadanie nr 2

Jaką siłę należy przyłożyć na ramieniu $0{,}4\ \text{m}$, aby uzyskać moment $8\ \text{N}\cdot\text{m}$?

Zadanie nr 3

Na huśtawce dziecko o ciężarze $300\ \text{N}$ siedzi $1{,}2\ \text{m}$ od osi. Jaki moment wywołuje?

Zadanie nr FZ08.1

Na kole o promieniu $0{,}4$ m działa styczna siła $15$ N. Oblicz moment tej siły względem osi koła.

Zadanie nr FZ08.2

Walec o momencie bezwładności $I=0{,}5\ \text{kg}\cdot\text{m}^2$ obraca się z prędkością kątową $\omega=6\,\tfrac{1}{\text{s}}$. Oblicz jego energię kinetyczną ruchu obrotowego.

Zadanie nr FZ08.5

Koło zamachowe o momencie bezwładności $I=4\ \text{kg}\cdot\text{m}^2$ rozpędzono od spoczynku do $\omega=10\,\tfrac{1}{\text{s}}$ w czasie $5$ s. Oblicz moment siły napędzającej koło.

Zadanie nr FZ08.7

Na walec o momencie bezwładności $I=\tfrac12MR^2$ ($M=4$ kg, $R=0{,}2$ m) nawinięto nić, na której końcu wisi ciężarek o masie $m=2$ kg. Oblicz przyśpieszenie ciężarka ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$).

Zadanie nr FZ08.8

Jednorodny walec o masie $m=10$ kg ciągnięty jest za oś poziomą siłą $F=30$ N i toczy się bez poślizgu. Oblicz przyśpieszenie środka masy walca oraz wartość siły tarcia statycznego.

Zadanie nr FZ08.9

Walec częściowo wydrążony ma moment bezwładności $I=k mR^2$, gdzie $k\gt \tfrac12$. Wyprowadź wzór na przyśpieszenie liniowe środka masy tego walca staczającego się bez poślizgu z równi o kącie $\beta$ w zależności od $g$, $\beta$ i $k$.

Zadanie nr FZ08.10

Łyżwiarka wiruje z prędkością kątową $\omega_1=3\,\tfrac{1}{\text{s}}$, mając moment bezwładności $I_1=4\ \text{kg}\cdot\text{m}^2$. Przyciąga ręce i jej moment bezwładności maleje do $I_2=1{,}6\ \text{kg}\cdot\text{m}^2$. Oblicz nową prędkość kątową oraz stosunek energii kinetycznych, i wyjaśnij, skąd bierze się różnica energii.

Zadanie nr FZ09.1

Na dźwigni w odległości $0{,}5$ m od osi działa siła $40$ N. W jakiej odległości od osi po drugiej stronie trzeba przyłożyć siłę $20$ N, aby dźwignia była w równowadze?

Zadanie nr FZ09.2

Dwa ciała o masach $2$ kg i $6$ kg leżą na osi $x$ w punktach $x_1=0$ i $x_2=4$ m. Oblicz położenie środka masy układu.

Zadanie nr FZ09.3

Jednorodny pręt zawieszono swobodnie na gwoździu przechodzącym przez otwór w jego końcu. W położeniu równowagi:

A środek masy leży na pionie przez punkt zawieszenia
B środek masy leży powyżej punktu zawieszenia
C moment siły grawitacji jest największy
D siła grawitacji jest równa zero
Zadanie nr FZ09.4

Jednorodna belka spoczywa na dwóch podporach. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Suma wszystkich sił działających na belkę jest równa zero.
  2. Suma momentów sił względem dowolnie wybranego punktu jest równa zero.
  3. Siły nacisku na obie podpory są zawsze sobie równe.

Oceń prawdziwość każdego stwierdzenia (P — prawda, F — fałsz) i wybierz odpowiedni układ.

P/P/P 1. P, 2. P, 3. P
P/P/F 1. P, 2. P, 3. F
P/F/P 1. P, 2. F, 3. P
P/F/F 1. P, 2. F, 3. F
F/P/P 1. F, 2. P, 3. P
F/P/F 1. F, 2. P, 3. F
F/F/P 1. F, 2. F, 3. P
F/F/F 1. F, 2. F, 3. F
Zadanie nr FZ09.5

Jednorodna deska o masie $12$ kg i długości $3$ m spoczywa na dwóch podporach umieszczonych na jej końcach. W odległości $1$ m od lewego końca stoi ciężarek o masie $6$ kg ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$). Oblicz siły nacisku na obie podpory.

Zadanie nr FZ09.6

Kątomierz w kształcie jednorodnego półkola zawieszono swobodnie na szpilce w punkcie $A$ na jego brzegu. Opisz, jak wyznaczyć konstrukcyjnie położenie środka masy $S$ kątomierza, i uzasadnij tę konstrukcję.

Zadanie nr FZ09.7

Drabina o masie $20$ kg opiera się o gładką ścianę pod kątem $60^\circ$ do podłoża ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$). Oblicz wartość siły, jaką ściana działa na drabinę.

Zadanie nr FZ09.8

Trzy jednakowe kulki o masie $m$ umieszczono w wierzchołkach trójkąta o współrzędnych $(0;0)$, $(6;0)$ i $(0;3)$ (w metrach). Oblicz współrzędne środka masy układu.

Zadanie nr FZ09.9

Belka o masie $30$ kg i długości $4$ m jest podparta w punkcie odległym o $1$ m od lewego końca. Jaką masę należy położyć na lewym końcu belki, aby była ona w równowadze ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$)?

Zadanie nr FZ09.10

Jednorodny sześcian o krawędzi $a$ i masie $m$ stoi na poziomym podłożu. Wykaż, że aby go przewrócić wokół dolnej krawędzi, środek masy trzeba podnieść o $\dfrac{a}{2}\left(\sqrt2-1\right)$, i oblicz najmniejszą pracę potrzebną do przewrócenia sześcianu o masie $2$ kg i krawędzi $0{,}4$ m ($g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$).

📄Zadania z arkuszy 3

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 3.1 · Matura 2026

Informacja do zadania 3. Bloczek 𝒲 (jednorodny walec, masa mw, promień R, I0 = ½mwR²) podwieszono do sufitu; przez niego przerzucono linę. Do jednego końca przymocowano ciężarek 𝒞 (masa mc), do drugiego przyłożono siłę F pod kątem α do poziomu. Lina nierozciągliwa, nie ślizga się; bloczek obraca się bez tarcia.

Zadanie 3.1. W sytuacji 1., gdy ciężarek i bloczek się nie poruszają, wartość siły F wyraża się wzorem: A. mcg; B. (mc+mw)g; C. mcg·cos α; D. mcg·sin α.

A F = m_c·g
B F = (m_c + m_w)·g
C F = m_c·g·cos α
D F = m_c·g·sin α
Zadanie nr 3.2 · Próbny 2024

Wyznacz współrzędną $T_{x}$ siły tarcia $\vec{T}$ w zależności tylko od wartości $F$ siły $\vec{F}$. Na podstawie wyniku zweryfikuj, czy założony zwrot siły tarcia jest poprawny, i narysuj siłę tarcia w punkcie $C$ (styku) walca. (Oś $x$ zgodna ze zwrotem $\vec{F}$.)

Zadanie nr 3.2 · Matura 2015

Masa słupa wynosi $2000$ kg, a kąt $\alpha$ (między liną a słupem) jest równy $15^\circ$. Środek masy słupa jest w połowie jego długości. Oblicz minimalną wartość siły naciągu liny konieczną do uniesienia leżącego słupa. (Przyjmij $g=10\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$.)

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.