Rozwiązanie

1. P; 2. P; 3. F — autor komentuje wojenne doświadczenia poety (pokolenie „Kolumbów”, gorzki obrachunek z przeszłością).

Rozwiązanie

• Zrezygnował z patosu i z tradycyjnej, patriotyczno-tyrtejskiej koncepcji poezji (uznał, że po Oświęcimiu dawna poezja stała się anachroniczna); dążył do przywracania słowom pierwotnych sensów.
• Stworzył nowy typ wiersza — pozbawionego nadmiernej metaforyki i zdobnictwa, zbliżonego do prozy („wiersz różewiczowski”) — nowy sposób mówienia o zagadnieniach moralnych.

Rozwiązanie

Tak, spełniło się. W Epilogu Mickiewicz marzył, by jego księgi „zbłądziły pod strzechy” — trafiły do prostych ludzi i były bliskie całemu narodowi (symbol „strzech” = domy ludu; „proste jak piosenki”). Różewicz metaforą chleba (podstawowego, powszechnego pokarmu, dostępnego wszystkim) pokazuje, że poezja Mickiewicza od stu lat „karmi” naród i „zmienia się w krew narodu” — stała się więc powszechnie znana i przyswojona, weszła w krwiobieg kultury. Potwierdza to spełnienie marzenia poety.

Rozwiązanie

a) A, C, D, F (mowa pochwalna: wykrzyknienia, słownictwo oceniające, przenośnie, terminologia teoretycznoliteracka; nie ma schematycznej składni ani wyrazów negatywnych).

b) 1. Apostrofa (bezpośredni zwrot do adresatów) — np. „Panie Rektorze, Prześwietny Senacie, Dostojny Doktorancie, Panie, Panowie”. 2. Zwroty grzecznościowe/honoryfikatywne (formy adresatywne, zaimki „Ty” wielką literą) — np. „w uznaniu dla Twoich wybitnych zasług”, „nadać Tobie, Dostojny Doktorancie”.

Rozwiązanie

B, 1 — dominuje funkcja ekspresywna, ponieważ autor przemówienia wyraża w tym wypowiedzeniu swoją (wartościującą — „gorzki obrachunek”) opinię o twórczości Różewicza.

Rozwiązanie

C — tekst jest rozważaniem o tym, że ludzie posługujący się tym samym językiem nie potrafią się nawzajem zrozumieć, i o przyczynach tej niemożności.

Rozwiązanie

„Tłumacze wewnątrzjęzykowi” mieliby wyjaśniać ludziom mówiącym tym samym językiem, co inni naprawdę chcą powiedzieć — pośredniczyć w porozumieniu między osobami, które posługują się tym samym językiem, lecz nawzajem się nie rozumieją, i pomagać im dojść do wzajemnego zrozumienia.

Rozwiązanie

1. F (poezja jest formalnie skomplikowana, choć łatwiej ją wyjaśnić); 2. F (mediacja możliwa jest raczej „w zaciszu gabinetu”, nie przed kamerami czy na forach); 3. P.

Rozwiązanie

a) Tytuł oznacza, że tłumacz wewnątrzjęzykowy — ktoś wyjaśniający ludziom mówiącym tym samym językiem, co naprawdę chcą powiedzieć — to zawód najbardziej potrzebny w obecnym stuleciu, bo ludzie coraz gorzej się rozumieją (tytuł ma wydźwięk ironiczny).

b) „Mediator” to osoba pośrednicząca w sporze, rozjemca pomagający skłóconym stronom dojść do porozumienia — tu: ktoś, kto pośredniczyłby w konfliktach między ludźmi, pomagając im się nawzajem zrozumieć.

Rozwiązanie

Przykładem jest manipulowanie cudzymi słowami w celu ośmieszenia, zastraszenia lub zagrożenia komuś — „łapanie” jakiegoś słowa czy sformułowania i sklejanie go z przypadkowym słowem (jak w anonimach układanych z wyciętych z gazet fragmentów).

Rozwiązanie

a) Sformułowania potoczne („powtarza jak papugi”, „łapią”, „sklejają”) czynią wypowiedź obrazową i ekspresywną, ożywiają ją i przybliżają czytelnikowi; nadają jej lekki, ironiczny ton oraz plastycznie unaoczniają bezmyślność i mechaniczność opisywanego zachowania.

b) np. „Wielu ludzi bezrefleksyjnie powtarza cudze słowa. Co więcej: wychwytują pojedyncze słowo lub sformułowanie i zestawiają je z innym, przypadkowym wyrazem…”

Rozwiązanie

Przykładowe streszczenie (ok. 55 słów): Wojciech Bonowicz — z przymrużeniem oka — proponuje założenie Biura Tłumaczeń w Języku Polskim. Zauważa, że ludzie mówiący tym samym językiem coraz gorzej się rozumieją, często przekręcają cudze słowa, by kogoś ośmieszyć. Potrzebni są więc „tłumacze wewnątrzjęzykowi” i mediatorzy, którzy pomagaliby dojść do porozumienia. Tekst jest ironicznym komentarzem do współczesnych problemów komunikacji.