Proporcja to równość dwóch stosunków. Poznaj własność krzyżową (iloczyn wyrazów skrajnych równy iloczynowi środkowych), różnicę między wielkościami wprost i odwrotnie proporcjonalnymi oraz zastosowania: skalę, przeliczniki i podział w danym stosunku.
Proporcja to równość dwóch stosunków, czyli zapis mówiący, że jeden iloraz równa się drugiemu. Kluczowa jest własność krzyżowa: iloczyn wyrazów skrajnych równa się iloczynowi wyrazów środkowych. Dzięki niej łatwo wyznaczyć brakujący wyraz, gdy znamy trzy pozostałe.
Dwie wielkości są wprost proporcjonalne, gdy rosną w tym samym tempie — ich iloraz jest stały. Są odwrotnie proporcjonalne, gdy jedna rośnie, a druga maleje tak, że ich iloczyn pozostaje stały. Rozpoznanie, z którym przypadkiem mamy do czynienia, decyduje o sposobie rozwiązania zadania.
Proporcje opisują skalę mapy i planu, przeliczanie jednostek oraz podział wielkości w danym stosunku. W zadaniach z podziałem najwygodniej policzyć wartość jednej części, a potem rozdzielić całość według stosunku. To ta sama matematyka, którą stosuje się w kuchni przy skalowaniu przepisu.
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.