aₙ

Ciągi — arytmetyczny i geometryczny (wzory)

Ciąg to uporządkowana lista liczb. Dwa najważniejsze to ciąg arytmetyczny, w którym kolejne wyrazy różnią się o stałą, oraz geometryczny, w którym kolejne wyrazy mnoży się przez stały iloraz. Poznaj wzory na n-ty wyraz i sumę.

Wzory
  • Ciąg arytmetyczny — n-ty wyraz: aₙ = a₁ + (n − 1)·r
  • Ciąg arytmetyczny — suma: Sₙ = (a₁ + aₙ)/2 · n
  • Ciąg geometryczny — n-ty wyraz: aₙ = a₁ · q^(n−1)
  • Ciąg geometryczny — suma (q ≠ 1): Sₙ = a₁ · (1 − qⁿ)/(1 − q)
  • Warunek arytmetyczny: aₙ₊₁ − aₙ = r (stała)

Co to jest ciąg

Ciąg to funkcja, która każdej liczbie naturalnej przypisuje wyraz ciągu. Krótko mówiąc, to uporządkowana lista liczb, w której każda ma swój numer. Wyraz o numerze n oznaczamy zwykle jako a z indeksem n.

Ciąg arytmetyczny

W ciągu arytmetycznym każdy kolejny wyraz powstaje przez dodanie stałej liczby, zwanej różnicą ciągu. Znając pierwszy wyraz i różnicę, wyznaczysz dowolny wyraz oraz sumę początkowych wyrazów. Rozpoznasz go po tym, że różnice sąsiednich wyrazów są stałe.

Ciąg geometryczny

W ciągu geometrycznym każdy kolejny wyraz powstaje przez pomnożenie poprzedniego przez stałą liczbę, zwaną ilorazem ciągu. Rozpoznasz go po tym, że ilorazy sąsiednich wyrazów są stałe. Również tu wzory pozwalają policzyć n-ty wyraz i sumę.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się ciąg arytmetyczny od geometrycznego?
W arytmetycznym kolejne wyrazy różnią się o stałą (różnicę), więc się je dodaje. W geometrycznym kolejne wyrazy mnoży się przez stały iloraz. To dodawanie kontra mnożenie.
Jak obliczyć n-ty wyraz ciągu arytmetycznego?
Ze wzoru aₙ = a₁ + (n − 1)·r, gdzie a₁ to pierwszy wyraz, r to różnica, a n to numer szukanego wyrazu.
Jak obliczyć sumę ciągu arytmetycznego?
Ze wzoru Sₙ = (a₁ + aₙ)/2 · n — to średnia pierwszego i n-tego wyrazu pomnożona przez liczbę wyrazów.
Jak rozpoznać, czy ciąg jest geometryczny?
Sprawdź ilorazy sąsiednich wyrazów. Jeśli są stałe (każdy wyraz to poprzedni razy ta sama liczba), ciąg jest geometryczny.
Co to jest różnica i iloraz ciągu?
Różnica to stała, o którą rosną wyrazy ciągu arytmetycznego. Iloraz to stała, przez którą mnoży się wyrazy ciągu geometrycznego.

Zobacz też

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas