Czytanie ze zrozumieniem — teksty nieliterackie

Tekst II: Stephen Hawking, Czy możemy kształtować naszą przyszłość? (o roli wyobraźni, geniuszu Einsteina i inspirowaniu młodych do nauki). Przyporządkuj akapitom 3., 5. i 7. po jednym pytaniu: A. Czym pasjonował się Hawking w dzieciństwie? B. Jakie cechy charakteryzowały Einsteina jako naukowca? C. Do czego naukowcom może być potrzebna wyobraźnia? D. Co może zachęcić uczonych do podjęcia pracy naukowej? E. Czy kosmologia wyjaśniła już wszystkie zagadki wszechświata?

Które ze stwierdzeń jest zgodne z treścią tekstu Stephena Hawkinga?

Z pierwszego akapitu tekstu wynika, że autor uważa Einsteina za geniusza wszech czasów ze względu m.in. na:

Wyjaśnij, jaki związek zachodzi między treścią akapitów 3. i 4. tekstu Stephena Hawkinga.

Tekst II: Anna Vivarelli, Czyim jesteś przyjacielem? (o filozoficznych ujęciach przyjaźni — Empedokles, Arystoteles i trzy rodzaje przyjaźni). Uzupełnij streszczenie: „Tematem tekstu jest…”, „Na początku autorka zastanawia się…”, „W kolejnych akapitach…”, „W zakończeniu…”.

Oceń prawdziwość (P/F): 1. Według Empedoklesa przyjaźń pozwala na harmonijne współistnienie przeciwieństw. 2. Według Arystotelesa przyjaźń zobowiązuje do przemilczenia błędów popełnionych przez przyjaciela.

Które ze zdań jest niezgodne z treścią tekstu Czyim jesteś przyjacielem?

Na podstawie znajomości całego utworu napisz, co jest niezbędne, aby zyskać przyjaciela. Zilustruj odpowiedź przykładem z tego utworu.

Wypowiedzenie „Kiedy dwóch idzie razem, każdy z nich lepiej działa i myśli” jest zdaniem:

Które z powiedzeń wyraża myśl podobną do słów Arystotelesa „Kiedy dwóch idzie razem, każdy z nich lepiej działa i myśli”?

Tekst II: Frédéric Lenoir, O szczęściu (o tym, że prawdziwe szczęście wymaga świadomych wyborów i wysiłku). Uzupełnij streszczenie: „Tematem tekstu jest…”, „Autor rozpoczyna rozważania od…”, „a następnie…”, „W zakończeniu…”.

Wskaż pytanie, na które można znaleźć odpowiedź w 3. akapicie tekstu Frédérica Lenoira:

Zgodnie z treścią 4. akapitu tekstu Frédérica Lenoira szczęście jest:

Oceń prawdziwość (P/F): 1. Przykre i trudne doświadczenia nie mają wpływu na nasz rozwój. 2. Aby być w pełni szczęśliwym, trzeba przemyśleć kierunek swoich działań.

Tekst II: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent (o tym, że każdy ma wiele talentów — wg Instytutu Gallupa aż 34). Uzupełnij streszczenie: „…podejmuje temat…”, „Autorka zwraca uwagę na…”, „Zauważa ponadto…”, „…przekonuje, że…”.

Oceń prawdziwość (P/F): 1. Z tekstu wynika, że posiadane talenty inspirują ludzi do działania. 2. Z tekstu wynika, że tylko nieliczne osoby są obdarzone talentami.

Wskaż pytanie, na które można znaleźć odpowiedź w 5. akapicie tekstu Jolanty Marii Berent:

Tekst II: Andrzej Kojder, Pochwała przyjaźni (o wartości przyjaźni we współczesnym świecie zdominowanym przez media). Uzupełnij streszczenie: „Andrzej Kojder rozpoczyna rozważania od…”, „W kolejnych akapitach odwołuje się do…”, „Przywołuje również przysłowia dotyczące przyjaźni, aby…”, „Podsumowując, stwierdza, że…”.

Wskaż pytanie, na które nie można znaleźć odpowiedzi w tekście Pochwała przyjaźni:

Oceń prawdziwość (P/F) w odniesieniu do 2. i 3. akapitu: 1. Zdaniem Leszka Kołakowskiego przyjaźń jest dobrem mniej ważnym niż inne dobra w naszym życiu. 2. Zdaniem Arystotelesa człowiek powinien mieć w życiu wielu przyjaciół.

Wyjaśnij sens sformułowania przywołanego w 4. akapicie: „wprawdzie zwycięzca ma wielu przyjaciół, ale zwyciężony ma dobrych przyjaciół”.

Grafika Pawła Kuczyńskiego Wyspy przedstawia ludzi siedzących samotnie na maleńkich wyspach uformowanych ze smartfonów. Czy mogłaby być ilustracją do tekstu Pochwała przyjaźni? Uzasadnij odpowiedź.

Tekst II: Tadeusz Płużański, Przyjaciel mądrości (o różnicy między wiedzą a mądrością). Przyporządkuj akapitom 1., 5. i 7. po jednym pytaniu: A. Kogo możemy nazwać mędrcem? B. Jakie znaczenie ma słowo „filozofia”? C. Czy wiedza i mądrość oznaczają to samo? D. Co łączy dzielność intelektualną z odwagą? E. Czym kieruje się w postępowaniu przyjaciel mądrości?

Oceń prawdziwość (P/F): 1. Zdaniem Płużańskiego człowiek mądry zna swoje mocne i słabe strony. 2. Z tekstu wynika, że przyjaciel mądrości zdobytą wiedzę zatrzymuje dla siebie.

Napisz, jaka jest — według autora tekstu — relacja pomiędzy wiedzą a mądrością. Nie cytuj sformułowań z arkusza.

W tekście Tadeusza Płużańskiego nie pojawia się informacja o tym, że człowiek mądry:

Sformułowanie „spojrzeć prawdzie w oczy”, użyte w tekście, oznacza:

Tekst III: Małgorzata Smoczyńska, Życie z pasją. Uzupełnij streszczenie: „Tematem tekstu jest…”, „Autorka skupia się na…”, „…dochodzi do wniosku, że…”.

Oceń prawdziwość (P/F): 1. Z tekstu wynika, że aby realizować swoje pasje, trzeba brać pod uwagę opinię otoczenia. 2. Z tekstu wynika, że realizowanie pasji wymaga dużych nakładów finansowych.

Które ze zdań jest niezgodne z treścią tekstu Życie z pasją?

Oceń prawdziwość (P/F): 1. Małgorzata Smoczyńska zgadza się z obiegowymi opiniami na temat pasji istniejącymi w naszej kulturze. 2. Smoczyńska w swoim tekście podkreśla, że posiadana pasja kształtuje charakter człowieka.

Tekst II: Krzysztof Teodor Toeplitz, Początki kina (o braciach Lumière i Georges’u Mélièsie). Przyporządkuj akapitom 2., 4. i 6. po jednym pytaniu: A. Jak Méliès zareagował na odmowę Augusta Lumière’a? B. Jaką kwotę Méliès zaproponował wynalazcom? C. Jak bracia Lumière traktowali osoby zainteresowane ich wynalazkiem? D. Za pomocą jakich środków reżyserzy teatralni starali się uatrakcyjnić spektakle? E. Jakie doświadczenia ułatwiły Mélièsowi realizację planów?

Uzupełnij zdania. Karierę A. braci Lumière / B. Georges’a Mélièsa można opisać wyrażeniem „z teatru do filmu”. Potwierdzają to informacje podane w C. pierwszym / D. ostatnim akapicie.

Oceń prawdziwość (P/F): 1. August Lumière spodziewał się zdobyć dzięki kinematografowi duży majątek. 2. Georges Méliès nie podzielał poglądów Augusta Lumière’a na temat możliwości zastosowania kinematografu.