Klasa 4 Technikum — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.
$h_b$ — wysokość ściany bocznej, $b$ — krawędź boczna, $a$ — krawędź podstawy.
Przykład: $a=6$, $H=4$: $h_b=5$, $P_b=4\cdot\frac12\cdot6\cdot5=60$.
$$V=\frac13 P_p\cdot H$$
Ostrosłup ma trzy razy mniejszą objętość niż graniastosłup o tej samej podstawie i wysokości — trzy jednakowe ostrosłupy wypełniają graniastosłup.
$$P_c=P_p+P_b$$
Ostrosłup ma jedną podstawę i ściany boczne będące trójkątami. Pole boczne to suma pól tych trójkątów.
Wysokość ostrosłupa $H$ jest prostopadła do podstawy i pada na jej środek. Apotema $h_b$ to wysokość ściany bocznej (trójkąta). To dwie różne wielkości — najczęstsze źródło błędów.
W ostrosłupie prawidłowym kluczowe są zależności z twierdzenia Pitagorasa:
Do apotemy używamy połowy boku, do krawędzi bocznej — połowy przekątnej.
Ostrosłup o podstawie $n$-kąta ma $n+1$ ścian, $n+1$ wierzchołków i $2n$ krawędzi.
Wszystkie cztery ściany to trójkąty równoboczne. Objętość o krawędzi $a$: $V=\frac{a^3\sqrt2}{12}$.
Podwojenie wszystkich wymiarów zwiększa objętość ośmiokrotnie ($2^3$), a pole czterokrotnie ($2^2$).
Nie zapomnij o mnożniku $\frac13$ w objętości. Rozróżniaj apotemę od wysokości ostrosłupa.
Mogą być równoległe, przecinające się lub skośne.
Prosta może leżeć w płaszczyźnie, być z nią równoległa lub ją przebijać.
Równoległe albo przecinają się wzdłuż prostej.
Kąt między prostą a płaszczyzną to kąt z jej rzutem; kąt dwuścienny mierzy nachylenie płaszczyzn.
Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.
Objętość graniastosłupa obliczamy ze wzoru:
Oblicz objętość graniastosłupa o polu podstawy $12$ cm² i wysokości $5$ cm.
Oblicz objętość sześcianu o krawędzi $4$ cm.
Graniastosłup prawidłowy czworokątny ma w podstawie:
Graniastosłup prawidłowy trójkątny ma krawędź podstawy $6$ i wysokość $10$. Oblicz jego objętość.
Ile wierzchołków ma graniastosłup sześciokątny?
Oblicz długość przekątnej prostopadłościanu o wymiarach $3$, $4$ i $12$.
Pole powierzchni bocznej graniastosłupa to:
Graniastosłup prawidłowy czworokątny ma krawędź podstawy $6$ i wysokość $8$. Oblicz jego objętość oraz pole powierzchni całkowitej.
W graniastosłupie prawidłowym czworokątnym krawędź podstawy wynosi $4$, a przekątna graniastosłupa jest nachylona do podstawy pod kątem $45^\circ$. Oblicz wysokość i objętość.
Objętość ostrosłupa obliczamy ze wzoru:
Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa to suma pola podstawy i pola powierzchni bocznej. Zapisz ten wzór.
Ostrosłup i graniastosłup mają jednakowe podstawy i jednakowe wysokości. Objętość graniastosłupa to $150$ cm³. Ile wynosi objętość ostrosłupa?
Objętość sześcianu jest równa $216$. Przekątna tego sześcianu ma długość
Prostopadłościan ma krawędzie długości $2$, $3$ i $6$. Jego przekątna ma długość
Graniastosłup prawidłowy trójkątny ma krawędź podstawy długości $4$ i wysokość $5$. Objętość tego graniastosłupa jest równa
Proste, które nie przecinają się i nie są równoległe, nazywamy:
Ile punktów wspólnych mają dwie proste równoległe (różne)?
Ile płaszczyzn wyznaczają trzy punkty niewspółliniowe?
Krawędź sześcianu i przekątna ściany do niej nieprzyległa to proste:
Ile płaszczyzn można poprowadzić przez prostą i punkt spoza niej?
Ile wynosi kąt między prostą prostopadłą do płaszczyzny a tą płaszczyzną?
Proste nieprzecinające się i nierównoległe to:
Ile płaszczyzn wyznaczają $3$ punkty niewspółliniowe?
Proste równoległe (różne) mają punktów wspólnych:
Kąt między prostą prostopadłą do płaszczyzny a tą płaszczyzną?
Ile płaszczyzn przez prostą i punkt spoza niej?
W sześcianie krawędź i przekątna nieprzyległej ściany to proste:
Ile płaszczyzn przez dwie proste równoległe?
Dwie płaszczyzny mogą być:
Ile prostych prostopadłych do danej płaszczyzny przechodzi przez dany punkt?
Przecięciem dwóch nierównoległych płaszczyzn jest:
Ile krawędzi ma sześcian?
Ile ścian ma sześcian?
Ile wierzchołków ma sześcian?
W sześcianie ABCDA'B'C'D' podaj przykład dwóch prostych skośnych.
Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.
Krawędź boczna ostrosłupa prawidłowego czworokątnego ma długość $12$ i jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem $60^{\circ}$. Wysokość tego ostrosłupa jest równa
Kąt nachylenia najdłuższej przekątnej graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego do płaszczyzny podstawy jest zaznaczony na rysunku

Liczba wszystkich ścian ostrosłupa prawidłowego jest równa \(12\).
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Liczba wszystkich wierzchołków tego ostrosłupa jest równa
Dany jest prostopadłościan \(ABCDEFGH\), w którym podstawy \(ABCD\) i \(EFGH\) są kwadratami o boku długości \(6\). Przekątna \(BH\) tego prostopadłościanu tworzy z przekątną \(AH\) ściany bocznej \(ADHE\) kąt o mierze \(30^\circ\) (zobacz rysunek).
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Przekątna \(BH\) tego prostopadłościanu ma długość równą

Ostrosłup prawidłowy ma \(2024\) ściany boczne.
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Liczba wszystkich krawędzi tego ostrosłupa jest równa
Podstawą graniastosłupa prawidłowego czworokątnego jest kwadrat o boku długości \(4\). Przekątna tego graniastosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem \(\alpha\) takim, że \(\mathrm{tg}\,\alpha=2\) (zobacz rysunek).
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Wysokość tego graniastosłupa jest równa

Każda krawędź graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego ma długość równą \(6\).
Oblicz cosinus kąta nachylenia dłuższej przekątnej tego graniastosłupa do płaszczyzny podstawy graniastosłupa. Zapisz obliczenia.
Dany jest ostrosłup, którego podstawą jest kwadrat o boku \(6\). Jedna z krawędzi bocznych tego ostrosłupa ma długość \(12\) i jest prostopadła do płaszczyzny podstawy.
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Tangens kąta nachylenia najdłuższej krawędzi bocznej tego ostrosłupa do płaszczyzny podstawy jest równy
Dany jest graniastosłup prawidłowy sześciokątny \(ABCDEFA'B'C'D'E'F'\), w którym krawędź podstawy ma długość \(5\). Przekątna \(AD'\) tego graniastosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem \(45^\circ\) (zobacz rysunek).
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Pole ściany bocznej tego graniastosłupa jest równe


Pole powierzchni bocznej ostrosłupa prawidłowego trójkątnego równa się \(\dfrac{a^2\sqrt{15}}{4}\), gdzie \(a\) oznacza długość krawędzi podstawy tego ostrosłupa. Zaznacz na poniższym rysunku kąt nachylenia ściany bocznej ostrosłupa do płaszczyzny jego podstawy. Miarę tego kąta oznacz symbolem \(\beta\). Oblicz \(\cos\beta\) i korzystając z tablic funkcji trygonometrycznych odczytaj przybliżoną wartość \(\beta\) z dokładnością do \(1^\circ\).

Dach wieży ma kształt powierzchni bocznej ostrosłupa prawidłowego czworokątnego, którego krawędź podstawy ma długość 4 m. Ściana boczna tego ostrosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem \(60^\circ\).
a) Sporządź pomocniczy rysunek i zaznacz na nim podane w zadaniu wielkości.
b) Oblicz, ile sztuk dachówek należy kupić, aby pokryć ten dach, wiedząc, że do pokrycia \(1\ \text{m}^2\) potrzebne są 24 dachówki. Przy zakupie należy doliczyć 8% dachówek na zapas.
Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.