Start › Klasy › Klasa 4 Technikum › Kąt nachylenia prostej do płaszczyzny

Kąt nachylenia prostej do płaszczyzny

Klasa 4 Technikum — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

📄Zadania z arkuszy 14

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Zadanie nr 26 · Matura 2026

Krawędź boczna ostrosłupa prawidłowego czworokątnego ma długość $12$ i jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem $60^{\circ}$. Wysokość tego ostrosłupa jest równa

A $6$
B $3\sqrt{6}$
C $6\sqrt{2}$
D $6\sqrt{3}$
Zadanie nr 25.2 · Matura 2024

Kąt nachylenia najdłuższej przekątnej graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego do płaszczyzny podstawy jest zaznaczony na rysunku

matura z matematyki
A rys. A
B rys. B
C rys. C
D rys. D
Zadanie nr 24 · Matura 2024

Liczba wszystkich ścian ostrosłupa prawidłowego jest równa \(12\).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Liczba wszystkich wierzchołków tego ostrosłupa jest równa

A \(10\)
B \(11\)
C \(12\)
D \(13\)
Zadanie nr 26 · Matura 2024

Dany jest prostopadłościan \(ABCDEFGH\), w którym podstawy \(ABCD\) i \(EFGH\) są kwadratami o boku długości \(6\). Przekątna \(BH\) tego prostopadłościanu tworzy z przekątną \(AH\) ściany bocznej \(ADHE\) kąt o mierze \(30^\circ\) (zobacz rysunek).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Przekątna \(BH\) tego prostopadłościanu ma długość równą



Matematyka jest prosta
A \(4\sqrt{3}\)
B \(6\sqrt{3}\)
C \(12\)
D \(12\sqrt{2}\)
Zadanie nr 25 · Matura 2024

Ostrosłup prawidłowy ma \(2024\) ściany boczne.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Liczba wszystkich krawędzi tego ostrosłupa jest równa

A \(2025\)
B \(2026\)
C \(4048\)
D \(4052\)
Zadanie nr 27 · Matura 2024

Podstawą graniastosłupa prawidłowego czworokątnego jest kwadrat o boku długości \(4\). Przekątna tego graniastosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem \(\alpha\) takim, że \(\mathrm{tg}\,\alpha=2\) (zobacz rysunek).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Wysokość tego graniastosłupa jest równa



Matematyka jest prosta
A \(2\)
B \(8\)
C \(8\sqrt{2}\)
D \(16\sqrt{2}\)
Zadanie nr 29.2 · Matura 2023

Każda krawędź graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego ma długość równą \(6\).

Oblicz cosinus kąta nachylenia dłuższej przekątnej tego graniastosłupa do płaszczyzny podstawy graniastosłupa. Zapisz obliczenia.

Zadanie nr 29.2 · Matura 2023

Dany jest ostrosłup, którego podstawą jest kwadrat o boku \(6\). Jedna z krawędzi bocznych tego ostrosłupa ma długość \(12\) i jest prostopadła do płaszczyzny podstawy.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Tangens kąta nachylenia najdłuższej krawędzi bocznej tego ostrosłupa do płaszczyzny podstawy jest równy

A \(\sqrt{2}\)
B \(\frac{\sqrt{6}}{3}\)
C \(\frac{\sqrt{2}}{2}\)
D \(\frac{\sqrt{3}}{3}\)
Zadanie nr 30 · Matura 2023

Dany jest graniastosłup prawidłowy sześciokątny \(ABCDEFA'B'C'D'E'F'\), w którym krawędź podstawy ma długość \(5\). Przekątna \(AD'\) tego graniastosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem \(45^\circ\) (zobacz rysunek).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Pole ściany bocznej tego graniastosłupa jest równe



Matematyka jest prosta
A \(12{,}5\)
B \(25\)
C \(50\)
D \(100\)
Zadanie nr 23 · Matura 2019
Dany jest sześcian \(ABCDEFGH\). Przekątne \(AC\) i \(BD\) ściany \(ABCD\) sześcianu przecinają się w punkcie \(P\) (zobacz rysunek).

Matematyka jest prosta



Tangens kąta, jaki odcinek \(PH\) tworzy z płaszczyzną \(ABCD\), jest równy:
A \(\frac{\sqrt{2}}{2}\)
B \(\frac{1}{2}\)
C \(1\)
D \(\sqrt{2}\)
Zadanie nr 22 · Matura 2018
Jeżeli \(α\) oznacza miarę kąta między przekątną sześcianu a przekątną ściany bocznej tego sześcianu (zobacz rysunek), to:

Matematyka jest prosta
A \(sinα=\frac{\sqrt{6}}{3}\)
B \(sinα=\frac{\sqrt{2}}{2}\)
C \(sinα=\frac{\sqrt{3}}{2}\)
D \(sinα=\frac{\sqrt{3}}{3}\)
Zadanie nr 16 · Matura 2014
W sześcianie \(EFGHIJKL\) poprowadzono z wierzchołka \(F\) dwie przekątne sąsiednich ścian, \(FI\) oraz \(FK\) (zobacz rysunek). Miara kąta \(IFK\) jest równa:



Matematyka jest prosta
A \(30°\)
B \(45°\)
C \(60°\)
D \(90°\)
Zadanie nr 11 · Matura 2008

Pole powierzchni bocznej ostrosłupa prawidłowego trójkątnego równa się \(\dfrac{a^2\sqrt{15}}{4}\), gdzie \(a\) oznacza długość krawędzi podstawy tego ostrosłupa. Zaznacz na poniższym rysunku kąt nachylenia ściany bocznej ostrosłupa do płaszczyzny jego podstawy. Miarę tego kąta oznacz symbolem \(\beta\). Oblicz \(\cos\beta\) i korzystając z tablic funkcji trygonometrycznych odczytaj przybliżoną wartość \(\beta\) z dokładnością do \(1^\circ\).

Ostrosłup prawidłowy trójkątny

Zadanie nr 9 · Matura 2006

Dach wieży ma kształt powierzchni bocznej ostrosłupa prawidłowego czworokątnego, którego krawędź podstawy ma długość 4 m. Ściana boczna tego ostrosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem \(60^\circ\).

a) Sporządź pomocniczy rysunek i zaznacz na nim podane w zadaniu wielkości.

b) Oblicz, ile sztuk dachówek należy kupić, aby pokryć ten dach, wiedząc, że do pokrycia \(1\ \text{m}^2\) potrzebne są 24 dachówki. Przy zakupie należy doliczyć 8% dachówek na zapas.

📘Teoria 2

Ostrosłupy — pole powierzchni i objętość

Objętość

$$V=\frac13 P_p\cdot H$$

Ostrosłup ma trzy razy mniejszą objętość niż graniastosłup o tej samej podstawie i wysokości — trzy jednakowe ostrosłupy wypełniają graniastosłup.

Pole powierzchni

$$P_c=P_p+P_b$$

Ostrosłup ma jedną podstawę i ściany boczne będące trójkątami. Pole boczne to suma pól tych trójkątów.

Apotema a wysokość

Wysokość ostrosłupa $H$ jest prostopadła do podstawy i pada na jej środek. Apotema $h_b$ to wysokość ściany bocznej (trójkąta). To dwie różne wielkości — najczęstsze źródło błędów.

Trzy trójkąty prostokątne

W ostrosłupie prawidłowym kluczowe są zależności z twierdzenia Pitagorasa:

  • apotema, wysokość i połowa boku podstawy,
  • krawędź boczna, wysokość i połowa przekątnej podstawy.

Do apotemy używamy połowy boku, do krawędzi bocznej — połowy przekątnej.

Liczba elementów

Ostrosłup o podstawie $n$-kąta ma $n+1$ ścian, $n+1$ wierzchołków i $2n$ krawędzi.

Czworościan foremny

Wszystkie cztery ściany to trójkąty równoboczne. Objętość o krawędzi $a$: $V=\frac{a^3\sqrt2}{12}$.

Skalowanie

Podwojenie wszystkich wymiarów zwiększa objętość ośmiokrotnie ($2^3$), a pole czterokrotnie ($2^2$).

Na co uważać

Nie zapomnij o mnożniku $\frac13$ w objętości. Rozróżniaj apotemę od wysokości ostrosłupa.

Proste i płaszczyzny w przestrzeni (klasa 4 LO)

Dwie proste

Mogą być równoległe, przecinające się lub skośne.

Prosta i płaszczyzna

Prosta może leżeć w płaszczyźnie, być z nią równoległa lub ją przebijać.

Dwie płaszczyzny

Równoległe albo przecinają się wzdłuż prostej.

Kąty

Kąt między prostą a płaszczyzną to kąt z jej rzutem; kąt dwuścienny mierzy nachylenie płaszczyzn.

∑Wzory 1

Ostrosłup prawidłowy czworokątny
$$h_b^2=H^2+\left(\frac{a}{2}\right)^2,\qquad b^2=H^2+\left(\frac{a\sqrt2}{2}\right)^2$$

$h_b$ — wysokość ściany bocznej, $b$ — krawędź boczna, $a$ — krawędź podstawy.

Przykład: $a=6$, $H=4$: $h_b=5$, $P_b=4\cdot\frac12\cdot6\cdot5=60$.

🧩Quizy 2

✍Zadania dodatkowe 36

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr 1

Objętość graniastosłupa obliczamy ze wzoru:

A $V=P_p+H$
B $V=P_p\cdot H$
C $V=\frac13 P_p\cdot H$
D $V=2P_p\cdot H$
Zadanie nr 2

Oblicz objętość graniastosłupa o polu podstawy $12$ cm² i wysokości $5$ cm.

Zadanie nr 3

Oblicz objętość sześcianu o krawędzi $4$ cm.

Zadanie nr 6

Graniastosłup prawidłowy czworokątny ma w podstawie:

A kwadrat
B prostokąt
C romb
D trapez
Zadanie nr 8

Graniastosłup prawidłowy trójkątny ma krawędź podstawy $6$ i wysokość $10$. Oblicz jego objętość.

Zadanie nr 11

Ile wierzchołków ma graniastosłup sześciokątny?

A $6$
B $12$
C $8$
D $18$
Zadanie nr 12

Oblicz długość przekątnej prostopadłościanu o wymiarach $3$, $4$ i $12$.

Zadanie nr 14

Pole powierzchni bocznej graniastosłupa to:

A obwód podstawy razy wysokość
B pole podstawy razy wysokość
C suma pól podstaw
D objętość razy wysokość
Zadanie nr 17

Graniastosłup prawidłowy czworokątny ma krawędź podstawy $6$ i wysokość $8$. Oblicz jego objętość oraz pole powierzchni całkowitej.

Zadanie nr 20

W graniastosłupie prawidłowym czworokątnym krawędź podstawy wynosi $4$, a przekątna graniastosłupa jest nachylona do podstawy pod kątem $45^\circ$. Oblicz wysokość i objętość.

Zadanie nr 1

Objętość ostrosłupa obliczamy ze wzoru:

A $V=P_p\cdot H$
B $V=2P_p\cdot H$
C $V=\frac13 P_p\cdot H$
D $V=\frac12 P_p\cdot H$
Zadanie nr 5

Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa to suma pola podstawy i pola powierzchni bocznej. Zapisz ten wzór.

Zadanie nr 13

Ostrosłup i graniastosłup mają jednakowe podstawy i jednakowe wysokości. Objętość graniastosłupa to $150$ cm³. Ile wynosi objętość ostrosłupa?

Zadanie nr PP21.1

Objętość sześcianu jest równa $216$. Przekątna tego sześcianu ma długość

A $6\sqrt3$
B $6\sqrt2$
C $18$
D $36$
Zadanie nr PP21.2

Prostopadłościan ma krawędzie długości $2$, $3$ i $6$. Jego przekątna ma długość

A $11$
B $7$
C $\sqrt{13}$
D $49$
Zadanie nr PP21.3

Graniastosłup prawidłowy trójkątny ma krawędź podstawy długości $4$ i wysokość $5$. Objętość tego graniastosłupa jest równa

A $80$
B $40\sqrt3$
C $20\sqrt3$
D $\tfrac{20\sqrt3}{3}$
Zadanie nr 1

Proste, które nie przecinają się i nie są równoległe, nazywamy:

A równoległymi
B prostopadłymi
C skośnymi
D współliniowymi
Zadanie nr 2

Ile punktów wspólnych mają dwie proste równoległe (różne)?

A jeden
B zero
C dwa
D nieskończenie wiele
Zadanie nr 3

Ile płaszczyzn wyznaczają trzy punkty niewspółliniowe?

Zadanie nr 4

Krawędź sześcianu i przekątna ściany do niej nieprzyległa to proste:

A równoległe
B skośne
C przecinające się
D pokrywające się
Zadanie nr 5

Ile płaszczyzn można poprowadzić przez prostą i punkt spoza niej?

Zadanie nr 6

Ile wynosi kąt między prostą prostopadłą do płaszczyzny a tą płaszczyzną?

Zadanie nr 7

Proste nieprzecinające się i nierównoległe to:

A równoległe
B prostopadłe
C skośne
D współliniowe
Zadanie nr 8

Ile płaszczyzn wyznaczają $3$ punkty niewspółliniowe?

Zadanie nr 9

Proste równoległe (różne) mają punktów wspólnych:

A $1$
B $0$
C $2$
D wiele
Zadanie nr 10

Kąt między prostą prostopadłą do płaszczyzny a tą płaszczyzną?

Zadanie nr 11

Ile płaszczyzn przez prostą i punkt spoza niej?

Zadanie nr 12

W sześcianie krawędź i przekątna nieprzyległej ściany to proste:

A równoległe
B skośne
C przecinające się
D pokrywają się
Zadanie nr 13

Ile płaszczyzn przez dwie proste równoległe?

Zadanie nr 14

Dwie płaszczyzny mogą być:

A równoległe lub przecinać się
B tylko równoległe
C skośne
D zawsze prostopadłe
Zadanie nr 15

Ile prostych prostopadłych do danej płaszczyzny przechodzi przez dany punkt?

Zadanie nr 16

Przecięciem dwóch nierównoległych płaszczyzn jest:

Zadanie nr 17

Ile krawędzi ma sześcian?

Zadanie nr 18

Ile ścian ma sześcian?

A $4$
B $8$
C $6$
D $12$
Zadanie nr 19

Ile wierzchołków ma sześcian?

Zadanie nr 20

W sześcianie ABCDA'B'C'D' podaj przykład dwóch prostych skośnych.

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.