Start › Klasy › Fizyka — Klasa 1 LO — rozszerzony › Prędkość średnia i chwilowa

Prędkość średnia i chwilowa

Fizyka — Klasa 1 LO — rozszerzony — teoria, wzory, quizy i zadania do tego tematu.

🧩Quizy 1

📘Teoria 1

Prędkość średnia i chwilowa (klasa 1 LO)

Średnia

$v_{sr}=\frac{\Delta x}{\Delta t}$ dla całego odcinka.

Chwilowa

Granica prędkości średniej dla bardzo krótkiego czasu.

Interpretacja

Prędkość chwilowa to nachylenie stycznej do wykresu $x(t)$.

∑Wzory 2

Prędkość średnia
$$v = \frac{\Delta s}{\Delta t}$$

Do czego służy: Opisuje jak szybko ciało pokonuje odległość — podstawowy parametr każdego ruchu.

Zmienne

  • $v$ — prędkość (m/s lub km/h)
  • $\Delta s$ — droga pokonana (m)
  • $\Delta t$ — czas ruchu (s)

Kiedy używać?

Gdy znasz całkowitą drogę i całkowity czas — niezależnie od tego, czy ciało jechało równomiernie. Pamiętaj: to prędkość średnia, nie chwilowa.

Jak stosować

  1. Wypisz dane: $\Delta s$ i $\Delta t$
  2. Przelicz jednostki na SI (km → m: ×1000; h → s: ×3600)
  3. Oblicz $v = \frac{\Delta s}{\Delta t}$
  4. Warianty: $\Delta s = v \cdot \Delta t$ (droga); $\Delta t = \frac{\Delta s}{v}$ (czas)

Przykład

Samochód jedzie 144 km w 1,5 h. Jaka jest prędkość średnia?

  1. $\Delta s = 144\,000 \text{ m}$, $\Delta t = 5400 \text{ s}$
  2. $v = \frac{144\,000}{5400} \approx 26{,}7 \text{ m/s}$
  3. Lub krócej: $v = \frac{144}{1{,}5} = 96 \text{ km/h}$

⚠️ Częsty błąd: Mieszanie jednostek — km z sekundami daje bezsensowny wynik. Zawsze przelicz na SI albo konsekwentnie zostań przy km/h.

Prędkość średnia (klasa 1 LO)
$$v_{sr}=\dfrac{\Delta x}{\Delta t}$$

Co liczy: prędkość średnią na odcinku.

✍Zadania dodatkowe 5

Zadania ćwiczeniowe ze zbiorów Matematix — z rozwiązaniami krok po kroku.

Zadanie nr FZ01.8

Z punktu $A$ wyrusza rowerzysta ze stałą prędkością $6\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. W tej samej chwili z punktu $B$, odległego o $600$ m, wyrusza mu naprzeciw biegacz z prędkością $4\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz, po jakim czasie i w jakiej odległości od $A$ się spotkają.

Zadanie nr FZ01.9

Motocykl rusza z miejsca ze stałym przyśpieszeniem $a=2\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}$ w chwili, gdy mija go rower jadący ze stałą prędkością $8\,\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz największą odległość, o jaką rower wyprzedzi motocykl, oraz prędkość motocykla w chwili dogonienia roweru.

Zadanie nr 1

Turysta przeszedł $12\ \text{km}$ w $3$ godziny. Oblicz jego prędkość średnią.

Zadanie nr 2

Samochód przez pierwszą godzinę jechał $60\ \text{km}$, a przez drugą $100\ \text{km}$. Oblicz jego prędkość średnią na całej trasie.

Zadanie nr 3

Biegacz pokonał $400\ \text{m}$ w $50\ \text{s}$. Oblicz jego prędkość średnią w $\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$.

📄Zadania z arkuszy 0

Prawdziwe zadania z arkuszy egzaminacyjnych (matura, egzamin ósmoklasisty, próbne) dotyczące tego tematu.

Brak zadań z arkuszy do tego tematu.
Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś — to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.