Werteryzm (od Wertera, bohatera Goethego) to postawa nadwrażliwego, samotnego marzyciela, który cierpi z powodu nieszczęśliwej miłości i konfliktu ze światem. Cechuje go bierność, melancholia i rozpacz, prowadzące niekiedy do samobójstwa. To wzorzec cierpiącego bohatera romantycznego.

Bohater bajroniczny (od Byrona) to dumny, samotny indywidualista i buntownik, będący w konflikcie ze światem i moralnością. Jest tajemniczy, wyniosły, targany silnymi namiętnościami, często naznaczony winą lub tajemnicą z przeszłości. W przeciwieństwie do biernego Wertera — działa i buntuje się czynnie.

Werteryzm — bierne cierpienie, melancholia, rozpacz z powodu miłości i niezgody na świat (postawa uległa, wewnętrzna).
Bajronizm — czynny, dumny bunt, indywidualizm, konflikt ze światem podejmowany aktywnie. Łączy je samotność i skłócenie z rzeczywistością, różni — reakcja: rezygnacja vs walka.