Twierdzenie Talesa — proporcjonalność odcinków (wzór i przykłady)

Twierdzenie Talesa mówi, że ramiona kąta przecięte prostymi równoległymi są podzielone na odcinki proporcjonalne. Poznaj treść twierdzenia, jego zastosowanie do wyznaczania długości oraz twierdzenie odwrotne, którym sprawdza się równoległość.

Wzory
  • Proporcja Talesa: |OA| / |OB| = |OA′| / |OB′|
  • Odpowiadające odcinki na tym samym ramieniu
  • Własność krzyżowa do wyznaczenia długości
  • Twierdzenie odwrotne: proporcja ⟹ równoległość
  • Podstawa podobieństwa trójkątów

Treść twierdzenia

Jeżeli ramiona kąta przetniemy dwiema prostymi równoległymi, to odcinki wyznaczone na jednym ramieniu są proporcjonalne do odpowiednich odcinków na drugim ramieniu. Krótko mówiąc: równoległe „tną" ramiona w tych samych stosunkach.

Jak zapisać proporcję

Kluczem jest poprawne przypisanie odcinków sobie odpowiadających — leżących na tym samym ramieniu i po tej samej stronie. Zapisujesz wtedy proporcję i korzystasz z własności krzyżowej, aby wyznaczyć szukaną długość. Staranny rysunek z opisanymi odcinkami bardzo pomaga uniknąć pomyłek.

Twierdzenie odwrotne

Zachodzi też twierdzenie odwrotne: jeśli odcinki na ramionach kąta są proporcjonalne, to proste wyznaczające je są równoległe. Dzięki temu można wykazywać równoległość, znając jedynie długości odcinków. Twierdzenie Talesa jest też fundamentem podobieństwa trójkątów.

Najczęściej zadawane pytania

Co mówi twierdzenie Talesa?
Że proste równoległe przecinające ramiona kąta dzielą te ramiona na odcinki proporcjonalne — odpowiadające sobie odcinki są w tym samym stosunku.
Do czego służy twierdzenie Talesa?
Do wyznaczania nieznanych długości odcinków, gdy w figurze występują proste równoległe, oraz do dowodzenia proporcjonalności i podobieństwa.
Jak zapisać proporcję z twierdzenia Talesa?
Przypisz sobie odcinki odpowiadające (na tym samym ramieniu) i zapisz równość ich stosunków, a potem skorzystaj z własności krzyżowej.
Czym jest twierdzenie odwrotne do Talesa?
Mówi, że jeśli odcinki na ramionach kąta są proporcjonalne, to wyznaczające je proste są równoległe. Używa się go do wykazywania równoległości.
Jak twierdzenie Talesa wiąże się z podobieństwem?
Jest jego podstawą — z proporcjonalności odcinków wynika podobieństwo trójkątów powstających przy prostych równoległych.

Zobacz też

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas