a²+b²

Twierdzenie Pitagorasa — wzór, dowód i zastosowania

Twierdzenie Pitagorasa opisuje zależność między bokami trójkąta prostokątnego: suma kwadratów przyprostokątnych równa się kwadratowi przeciwprostokątnej. To jedno z najważniejszych i najczęściej stosowanych twierdzeń w całej geometrii.

Wzory
  • Wzór podstawowy: a² + b² = c²
  • Przeciwprostokątna: c = √(a² + b²)
  • Przyprostokątna: a = √(c² − b²)
  • Najpopularniejsza trójka pitagorejska: 3, 4, 5 (bo 3² + 4² = 5²)
  • Kolejne trójki: 5, 12, 13 oraz 8, 15, 17

Wzór i co oznaczają litery

Twierdzenie Pitagorasa dotyczy wyłącznie trójkąta prostokątnego. Litery a i b oznaczają przyprostokątne (boki tworzące kąt prosty), a c to przeciwprostokątna — najdłuższy bok, leżący naprzeciw kąta prostego. Wzór mówi, że kwadrat przeciwprostokątnej to suma kwadratów przyprostokątnych.

Kluczowe jest poprawne rozpoznanie, który bok jest przeciwprostokątną. To zawsze bok naprzeciw kąta prostego i zawsze najdłuższy. Wstawienie go w złe miejsce wzoru to najczęstszy błąd.

Jak obliczyć brakujący bok

Gdy znasz dwie przyprostokątne, przeciwprostokątną liczysz, dodając ich kwadraty i pierwiastkując wynik. Gdy znasz przeciwprostokątną i jedną przyprostokątną, brakującą przyprostokątną wyznaczasz, odejmując kwadraty i pierwiastkując. Warto zapamiętać popularne trójki pitagorejskie, bo pozwalają liczyć w pamięci.

Twierdzenie odwrotne

Zachodzi też twierdzenie odwrotne: jeśli w trójkącie kwadrat najdłuższego boku równa się sumie kwadratów dwóch pozostałych, to trójkąt jest prostokątny. Dzięki temu można sprawdzić, czy dany trójkąt ma kąt prosty, znając tylko długości boków.

Najczęściej zadawane pytania

Jak brzmi wzór twierdzenia Pitagorasa?
a² + b² = c², gdzie a i b to przyprostokątne (boki przy kącie prostym), a c to przeciwprostokątna (najdłuższy bok, naprzeciw kąta prostego).
Kiedy można stosować twierdzenie Pitagorasa?
Tylko w trójkącie prostokątnym, czyli takim, który ma kąt prosty. Dla trójkątów bez kąta prostego wzór nie obowiązuje.
Jak obliczyć przeciwprostokątną?
Dodaj kwadraty obu przyprostokątnych i wyciągnij pierwiastek: c = √(a² + b²). Na przykład dla boków 3 i 4 przeciwprostokątna to √(9 + 16) = √25 = 5.
Co to jest trójka pitagorejska?
To trzy liczby naturalne spełniające wzór a² + b² = c², na przykład 3, 4, 5 albo 5, 12, 13. Trójkąt o takich bokach jest prostokątny.
Jak sprawdzić, czy trójkąt jest prostokątny?
Skorzystaj z twierdzenia odwrotnego: jeśli kwadrat najdłuższego boku równa się sumie kwadratów dwóch krótszych, trójkąt jest prostokątny.

Zobacz też

Zacznij dziś

Zacznij naukę już dziś
— to nic nie kosztuje

Załóż bezpłatne konto i otwórz dostęp do pełnego śledzenia postępów, planów nauki i quizów. Arkusze i zadania podstawowe są dostępne bez rejestracji. Już ponad 5 000 uczniów uczy się z Matematix.

🚀 Załóż konto za darmo → 📄 Przeglądaj arkusze ✉️ Napisz do nas